Orgaanklok

Tijd Orgaan Emotie

1-3 uur Lever woede en frustratie

De lever laadt nu op, ontgiften gebeurt op fysiek en mentaal niveau. Als je nu niet rust, kunnen boosheid, frustratie en woede toenemen. Als je steeds wakker wordt op dit tijdstip, kan het zijn dat je deze emoties nog geen plek hebt gegeven.

3-5 uur Longen Verdriet

Op dit tijdstip mediteren is prettig, de longen zorgen voor de ademhaling en verbinding met goddelijke inspiratie. Als je steeds wakker wordt op dit tijdstip kan het zijn dat je verdriet nog geen plek hebt gegeven.

5-7 uur Dikke Darm Schuldgevoel

Dikke darm staat voor loslaten wat niet meer nodig is. Een grote boodschap op het toilet is letterlijk loslaten, dan is dit tijdstip perfect.

7-9 uur Maag Walging

Nu is de maag het actiefst en een goede warme maaltijd op dit tijdstip is goed voor je.

9-11 uur Alvleesklier/Milt Negatief zelfbeeld/geen zelfvertrouwen

Dit is een goed tijdstip om aan het werk te gaan. Nu wordt je voedsel goed verteerd en heb je goede concentratie.

11-13 uur Hart Plezier

Een lichte maaltijd is nu aan te raden. Gevoelens van blijheid en plezier kan je zeker op dit tijdstip ervaren.

13-15 uur Dunne Darm Onzekerheid

Goed moment om te bewegen en je taken te doen. Voel je je onzeker en kwetsbaar op dit tijdstip, dan is je dunne darm-energie verstoord.

15-17 uur Blaas Irritatie

Als je je nu vermoeid voelt, heb je te weinig gedronken of heb je misschien te weinig zout binnen gekregen, dan is een bouillon aan te raden. Voel je je vaak geïrriteerd op dit tijdstip dan stagneert je blaas energie.

17-19 uur Nieren Angst

Goed tijdstip om te eten. Als je nier meridiaan verstoord is, kan je rugklachten ervaren en angstig worden.

19-21 uur Bloedsomloop Negeren

Goed moment om te lezen, yin yoga te doen of te mediteren. Is deze meridiaan verstoord, dan heb je moeite om je emoties te laten zien. 

21-23 uur Drievoudige verwarmer Hopeloosheid

Nu is ontspanning belangrijk, zodat je voorbereid bent om te slapen en van een diepe slaap kan genieten.

23-1 uur Galblaas Bitterheid

Het is belangrijk om nu te slapen, dit is om je zelfvertrouwen en je vermogen om goede keuzes te maken energetisch te laden.  

Het uiten van emoties is erg belangrijk in de Chinese geneeskunst, omdat anders je levensenergie(chi) stagneert. Deze emoties kunnen als ze niet geuit worden, worden opgeslagen in de organen en daar kan je ziek van worden. Door voeding, beweging en meditatieve yoga (denk aan Yin Yoga, Hatha yoga en Do-in) kan je de balans herstellen.

In het leven draait het altijd om balans, inspanning en ontspanning. In het Westen is dit ernstig verstoord. Chinees gezien wordt dit yin en yang genoemd. Yin gaat van buiten naar binnen en yang van binnen naar buiten.  Deze zijn niet alleen tegengesteld, maar ze completeren ook elkaar.  Je hebt ze dus beide nodig om een goed balans te houden – het is een noodzakelijke verbinding. 

 Voedingsleer volgens de Chinezen 

Als je balans in je voeding wilt, zorg dan dat je uit alle elementen voedingstoffen neemt en dan het aarde element als basis houdt. Dus varieer!

De winter. Het element water, hier horen de nier en blaas meridianen bij. 

De smaak van het element water is zout. Niet keukenzout, maar van mineralen die essentieel zijn voor je.

Vis, schelpdieren en zeewier hebben een zoutige smaak, maar ook bonen, tempeh, miso, walnoten, pecannoten (wel ongebrand en ongezouten),  zoute stroop en rietsuiker melasse hebben goede mineralen. 

Voor de vleeseters: varkensvlees valt onder dit element.

In de winter is het tijd voor bezinning, je energie sparen. Het is tijd om te herstellen, dus loop niet te hard van stapel. Wees wat ingetogener. 

De Lente. Het element hout, hier horen de lever en galblaas meridianen bij.

De smaak van het hout element is zuur. Let op niet teveel! Appelcider azijn is dan de beste oplossing, dit is wat milder voor je maag. Andere voedingsmiddelen zijn alle groene groenten, kip en kalkoen.

De lente is de tijd van creativiteit, van stijgende energie en van de ideeën uitwerken. 

De zomer het element vuur, hier horen het hart, dunne darm, drievoudige verwarmer en pericart meridianen bij. 

De smaak van het vuur element is bitter. Tegenwoordig zijn de bittere groenten veranderd in minder bittere smaken, zoals spruiten en witlof. Koffie is ook bitter, maar let op niet teveel van drinken. Een koffieverslaving betekent meestal een zwakke milt. Andere voedingsproducten zijn bessen, druiven en cranberry’s. Als je last hebt van stress, eet en drink dan bitter dat haalt de scherpte van de stress eraf. 

De nazomer het element aarde, hier horen milt en maag meridianen bij.

De smaak van het aarde element is zoet en neutraal, let op natuurlijke zoeten zoals pompoen, wortels, pastinaak, zoete aardappels, appels en peren enz. Granen zorgen ook voor zoete smaken zoals spelt, zilvervliesrijst, quinoa, haver, enz. 

De geraffineerde zoetstoffen zorgen dat je milt energie verzwakt, dit zorgt vaak voor vermoeidheid en Chinees gezien zorgt dit voor damp en slijm. Dit kan o.a. leiden tot overgewicht. 

Als je milt energie verzwakt is, kan je s’morgens granen en pap eten, als lunch b.v. pompoensoep. Alle aarde voedingsstoffen helpen je om je milt element te versterken. Warm eten en drinken is belangrijk voor een goede milt energie, maar wissel wel af. Niet elke dag hetzelfde, dit geldt ook voor kruidentheeën.

De herfst het element metaal, hier horen dikke darm en long meridiaan bij.

De smaak van het aarde element is scherp. Scherp zoals radijs, rettich, zwarte peper, mierikswortel, gember, lente ui en knoflook.  Dit helpt ook tegen verkoudheid. 

Het belang van de 5 elementen

Bron: jeanine hofs

Het belang van de 5 elementen theorie is groot in de Traditionele Chinese Geneeswijzen. Het wordt zowel gebruikt voor de diagnose als voor het behandelplan.

De oorsprong van deze theorie ofwel “wu xing” dateert waarschijnlijk uit de “periode van de strijdende staten” (476-221 BC). Men bestudeerde nauwkeurig de natuur en ontdekte dat deze constant in beweging en in verandering was. Ook bleken de processen in de natuur zich keer op keer te herhalen in opeenvolgende fasen.

Deze cyclische processen zag men terug bijvoorbeeld in de seizoenen en in het dag- en nachtritme. Maar ook op kleinere schaal zoals in de groei van planten en in de ontwikkeling van dier en mens. Men zag ook dat een gebeurtenis in de ene fase invloed had op de volgende fasen. Daar leidde men uiteindelijk uit af dat veranderingen in ons lichaam of in onze omgeving, direct van invloed zijn op onze gezondheid en ons welbevinden.

En zo ontstonden de 5 elementen vuur, aarde, metaal, water en hout.

De energie in die 5 elementen verloopt net zoals in de natuur. 

Er is beweging, verandering en herhaling en dat alles volgens vaste patronen. Het vormt de basis van het hele universum en alles erbinnen en het is terug te vinden in alles en in iedereen.

Eén van de belangrijkste processen is de voedende cyclus ook wel de “sheng-cyclus” genoemd ofwel de “moeder-zoon-relatie”. Bij traditionele Chinese gezinnen wonen hele families bij elkaar. De ouders gaan dan werken terwijl de grootouders de kleintjes in de gaten houden. Moeder brengt dus het eten binnen om haar zoon te voeden.

Voeden binnen de 5 elementen betekent dat vuur gevoed wordt door hout, aarde door vuur, metaal door aarde, water door metaal en hout door water. Net zoals in de natuur waar hout meer vuur maakt, de as van het vuur meer aarde, de mineralen van de aarde meer metaal, metaal meer water en water het hout weer laat groeien.

Er is ook een controlerende cyclus om ongeremde groei te belemmeren. Ook wel de “ko-cyclus” genoemd ofwel de “grootmoeder-kleinzoon-relatie”. Omdat de grootouders door hun leeftijd en levenservaring hoog in achting stonden, en de ouders uit werken waren, werden de kinderen voornamelijk opgevoed door hun grootouders.

Controleren binnen de 5 elementen betekent dat vuur onder controle wordt gehouden door water (water blust vuur), aarde door hout (wortels kunnen aarde breken en vasthouden), metaal door vuur (vuur doet metaal smelten), water door aarde (zand houdt water tegen) en hout door metaal (metaal kan hout kappen).

Als er harmonie tussen de elementen is dan is er een gezonde balans. Maar het komt natuurlijk wel eens voor dat een element niet genoeg gevoed wordt, of dat er een te grote controle op een element uitgeoefend wordt waardoor deze onderdrukt wordt. Zo ontstaat er een disbalans en kunnen er klachten ontstaan.

Hoe past ons lichaam in dit plaatje van 5 elementen? Zoals gezegd is alles in het universum onderworpen aan de wetten van deze 5 fasen. Zo ook ons lichaam. Elk element vertoont een verband met een bepaald orgaan. Hout groeit en vermeerdert zich, vergelijkbaar met het produceren en opslaan van stoffen zoals de lever dat doet. Vuur geeft warmte en dus beweging, vergelijkbaar met het hart dat ook warmte verspreidt door circulatie. Aarde neemt op en verwerkt, vergelijkbaar met de milt die transformeert en transporteert. Metaal is hard en weert af, vergelijkbaar met de longen die de verdedigende energie maken. En water tenslotte is vergelijkbaar met de nieren die vloeistoffen uitscheiden.

Ter verduidelijking zijn hier nog wat praktische voorbeelden:

Irritatie en boosheid zorgt op den duur voor vermoeidheid. Als iemand vaak boos en geïrriteerd is dan wordt Hout gestressed. Aarde wordt gecontroleerd door Hout. Maar op dat moment is er eerder sprake van “Hout valt Aarde aan” waardoor Aarde verzwakt. Onder Aarde vallen de Milt en de Maag en die zijn voor een groot deel verantwoordelijk voor het energieniveau waardoor vermoeidheid ontstaat.

Verdriet wakkert angst aan. Metaal voedt Water. Iemand die veel verdriet heeft verzwakt het Metaal element. Hierdoor krijgt Water niet genoeg voeding en is die persoon ook meer gevoelig voor angsten. Veel succes en geld kunnen leiden tot hartproblemen. Uitzinnige vreugde schaadt het Vuur element en kan daardoor circulatieproblemen geven of manisch gedrag. Je ziet dit dan ook regelmatig bij mensen die (ineens) veel geld of veel succes krijgen.

Suiker zorgt voor cellulites én piekeren. Zoet is de smaak van Aarde.  Een beetje zoet voedt Aarde maar een overdaad maakt Aarde zwak. Aarde is het element van zacht weefsel zoals spieren en bindweefsel dus suiker eten zorgt ervoor dat we ons lichaam niet goed in vorm kunnen houden en sneller cellulite ontwikkelen. En alsof dat niet genoeg is gaan we er nog door piekeren ook!

Zuivel kan leiden tot huid-, long-, of darmproblemen. Als Aarde niet sterk is dan wordt zuivel niet goed verwerkt. Als men dan toch veel zuivel neemt dan verzwakt Aarde nog meer. Metaal wordt hierdoor niet goed gevoed en er kunnen bijvoorbeeld huidklachten ontstaan. Hormoonzalf stopt de uiting van het probleem en het lichaam zoekt een andere weg. Longklachten? Darmproblemen?

Te veel vocht in de nazomer geeft veel schouderklachten in het najaar. De nazomer valt onder het Aarde element. Als de nazomer té vochtig is dan wordt het Aarde element verzwakt. Metaal wordt hierdoor niet goed gevoed. Aangezien de Dikke Darm een onderdeel is van Metaal en diens meridiaan door de schouder loopt, ontstaan er eerder schouderklachten.

Wind kan iemand moe maken. Wind (vooral Oosten-wind) geeft agressie in het Hout element. Hout hoort Aarde te controleren maar in dit geval is er meer sprake van een aanval op Aarde. Met als resultaat vermoeidheid en piekeren.